Kỹ sư Đỗ Hữu Gia và Thạc sĩ Huỳnh Kim Ngọc

Cây mai từ lâu đã gắn liền với người dân Việt Nam, đặc biệt ở miền Nam mỗi dịp Xuân về. Mai tượng trưng cho sự thịnh vượng, hạnh phúc và may mắn. Thú chơi mai đã được nhiều người biết đến, để có một cây mai đẹp ra hoa đúng tết, hoa đẹp, lâu tàn thì cần một năm chăm sóc rất kỹ, để tạo dáng cây mai đẹp có khi mất 3 đến 5 năm mới thành công.

Mai là một loại cây ưa sáng, thích nắng suốt ngày, ở nơi trảng nắng, cây mai sẽ cho nụ hoa nhiều hơn. Nhiệt độ thích hợp cho mai phát triển là từ 23-30 độ C. Cây mai đòi hỏi lượng nước tưới nhiều nhưng không chịu úng nước, nếu bị ngập úng nhiều ngày rất dễ bị thúi rễ. Khi cây đã có nụ, nếu thiếu nước vài ngày sau đó tưới lại cây sẽ bị rụng lá, hoa nở sớm, đây là yếu tố cần chú ý để giúp hoa nở đúng tết.

Cách chăm sóc cây mai:

1. Tưới nước:

Để cây mai nở đúng tết, thì nước tưới là yếu tố hết sức quan trọng. Mỗi địa phương, mỗi vùng có mùa mưa và mùa khô thay đổi, nước tưới cũng phải thay đổi theo cho phù hợp.

- Cây trồng chậu: mùa khô tưới 2 lần / ngày, mùa mưa mỗi ngày tưới 1 lần.

- Cây trồng đất: mùa khô, ngày tưới 1 đến 2 lần, mùa mưa có thể 1 – 2 ngày tưới một lần.

Cần lưu ý trong cả hai trường hợp khi mùa mưa sắp dứt, phải tưới đẫm nước mỗi ngày cho đến tháng 12 âm lịch mới giảm dần lượng nước tưới: 2 ngày tưới một lần chuẩn bị lặt lá mai.

2. Phòng trừ sâu, bệnh hại:

Sâu hại:

- Sâu đục thân là loại sâu làm cây bị hư hại nặng nhất, thiếu quan sát, cây mai dễ bị chết cành hoặc chết cả cây. Biện pháp ngừa tốt nhất là rải Sargent 6G định kỳ 6 tháng/lần.

- Rầy, rệp các loại, như rầy bông, rệp sáp… Chích hút nhựa làm lá bị xoắn vàng, chết cành. Cần lưu ý các loại rầy, rệp cũng là tác nhân truyền bệnh siêu vi trùng. Nếu mật số ít có thể dùng Sairifos 585EC phun 1 tuần 2 lần theo liều chỉ định. Nếu rầy quá nhiều, pha hỗn hợp Sairifos 585EC + dầu khoáng SK 99EC phun 2 lần/tuần, quan sát nếu rầy bị khô, chết thì ngưng. Ngoài ra, còn có một số loại thuốc trừ rầy, rệp, bọ trĩ mang lại hiệu quả khá như Sapen alpha 5EC, Sec Saigon 25EC.

- Các loại sâu ăn lá khác như: Sâu tơ, sâu nái… Phun thuốc sâu như Sherzol 205EC, SK Enspray 99EC… định kỳ 10 ngày/lần.

Bệnh hại:

- Bệnh nấm hồng khá nguy hiểm cho cây, nấm bám lá làm cháy lá, khô cành. Có thể sử dụng Saizole 5SC phun kỹ ướt đều tán lá 2 lần cách nhau 5-7 ngày khi bệnh chớm xuất hiện.

- Với các loại nấm làm cháy lá mai nên dùng Mexyl MZ 72WP, Alpine 80WG phun theo liều hướng dẫn 2 lần cách nhau 5-7 ngày.

- Với các triệu chứng bệnh sinh lý do thiếu vi lượng như Bo, Mo, Fe, Mg, Mn... Có thể sử dụng phân bón lá như Tano 601, Tano 606, Polyfeed 19-19-19 để bổ sung dinh dưỡng cho cây.

3. Xới xáo kết hợp nhổ cỏ dại:

Vào mùa mưa 45 ngày/lần để tạo độ thông thoáng cho cây.

Cách canh cho cây mai nở đúng dịp Tết

Để có cây mai nở đúng giao thừa, sáng mùng một tết do chính chúng ta chăm sóc thì còn gì thú vị hơn. Cần lưu ý những điểm chính sau đây:

a. Bón phân đúng lúc, đúng loại.

b. Tưới nước đúng thời gian: tưới nước đều vào cuối mùa mưa đến tết Nguyên đán theo hướng dẫn, nếu đến giữa tháng 10 - 11 bộ lá còn xanh là tốt nhất, nếu lá đã chuyển sang vàng, hoa nở lác đác cần hãm hoa lại bằng cách tăng nước tưới pha ít urê để cây đâm tược lá, chậm quá trình nở hoa.

c. Xem nụ: Đến rằm tháng 8 âm lịch cây mai đã có nụ non nếu thấy ít nụ cần tăng cường bón thúc thêm một lần phân NPK 15-30-15 100gr/gốc để mai có nụ nhiều hơn.

d. Lảy lá:

Thông thường ta lảy lá vào rằm tháng chạp, tuy nhiên có thể lảy lá sớm hay trễ tuỳ thuộc vào tình trạng sức khỏe của cây (cây khỏe lảy lá sớm, cây yếu trễ hơn), vào thời tiết (thời tiết lạnh lảy lá sớm, thời tiết nóng trễ hơn).