Thác sĩ Huỳnh Kim Ngọc

Tác nhân gây hại: Planococcus sp, Pseudococcus. Thuộc bộ nửa cánh: Hemiptera, họ: Pseudococcidae

Đặc tính sinh học và gây hại:

Trên sầu riêng có nhiều loại rệp sáp, chủ yếu xuất hiện và gây hại trên trái, bông, ít thấy trên lá. Rệp sáp cái có thân hình dài khoảng 3 mm, màu hồng hay vàng, bên ngoài phủ một lớp phấn bột trắng. Trứng được đẻ thành từng chùm 100 - 200 trứng, một con cái có thể đẻ 600 - 800 trứng. Sau 6 - 10 ngày, trứng nở ra rệp sáp con (crawler) màu vàng nhạt, trơn chưa phủ lớp bột trắng. Chúng nhanh chóng tìm nơi trú ẩn và gây hại. Rệp sáp đực nhỏ hơn con cái, lột xác 4 lần, có cánh, ngược lại rệp cái chỉ lột xác 3 lần, sau đó đẻ trứng và chết, rệp cái không có cánh. Rệp sáp tăng mật số rất nhanh, mỗi năm sinh sản 2 - 3 lần. Rệp sáp gây hại bằng cách hút nhựa nơi cuống trái non hoặc giữa các gai trên trái lớn. Khi trái còn nhỏ, nếu mật số rệp cao, trái bị biến dạng và rụng, nếu trái lớn, trái phát triển kém và bị sượng. Khi thiếu thức ăn, rệp trú ẩn dưới đất nơi vùng rễ. Rệp sáp hút nhựa cây và bài tiết chất dịch giàu chất đường, khiến nấm bồ hóng dễ phát triển và làm trái bị phủ một lớp muội đen. Những trái sầu riêng nào có xuất hiện nấm bồ hóng và rệp nhìn không được đẹp mắt, rất khó bán, giá thành thấp. Ngoài ra nấm còn làm cây sinh trưởng kém do quang hợp giảm. Rệp sáp ít di chuyển, sống cộng sinh với kiến. Kiến sống bằng cách hút chất dịch do rệp thải ra và bảo vệ rệp bằng cách xua đuổi các thiên địch ăn thịt và ký sinh của rệp, sau khi rệp đã hút hết nhựa, kiến sẽ tha rệp đi nơi khác để tiếp tục gây hại.

Rệp sáp có nhiều thiên địch ăn mồi như bọ rùa và ký sinh như ong ký sinh trứng.

Giai đoạn chú ý: Giai đoạn ra hoa và trái.

Biện pháp phòng trị rệp sáp:

- Không trồng dầy. Vệ sinh vườn thường xuyên, tỉa cành thông thoáng. Những cành cây, trái bị rệp tấn công mạnh nên tỉa bỏ mang ra khỏi vườn tiêu hủy, những trái mọc thành chùm cần tỉa bỏ bớt để cho rệp không có chỗ ẩn nấu.

- Chăm sóc cây khỏe.

- Phun nước bằng vòi phun có áp lực cao.

- Thường xuyên kiểm tra vườn để phát hiện và phun thuốc diệt trừ kịp thời nhất là ở giai đoạn cây đang ra bông, trái đang phát triển. Để diệt trừ rệp có thể sử dụng một trong các loại thuốc như Sairifos 585EC, Saliphos 35EC. Để tăng hiệu quả phòng trừ, đồng thời giảm lượng thuốc sâu, có thể phối hợp các thuốc trên với dầu khoáng SK Enspray 99EC. Chú ý phun nhiều nước và xem hướng dẫn trên nhãn trước khi sử dụng.